javascript:void(0)

Subscribe

Post Feed (RSS)

Powered By

Skin Design:
Free Blogger Skins

Powered by Blogger

Thursday, November 15, 2007

"Thang Kopna" tihe N'tu kai?

"Thang Kopna" tihe N'tu kai?

Nikodemu aka mingna thlaang khat awm. Nikodemu ti thuingaihna tah a song la aka awm thlaang, tina ni. Ahih hetah hinzah kap thlaang la awm, bawkna benah maawtkung la awm tih Juda ukkungthli tiimah khaw aka thuum thlaang la awm bal. Zin at atah Nikodemu he Jesu teng la cet tih, 'Rabbi, nangtah Pathen teng kalawng aka law cangpuikung la na awm tite kan ming u. Pathen lawng awm pui nawh kawinih a u lawngkhaw nang lawng na sai kawpokrai noknathli he sai thai tang manawh, a tina.

Jesu lawng a awl a thlat pe tih, "Awltak kavan thui, a u khaw a thang kop nawh atah Pathen ram hu thai manawh," a tina. 'Thangkopna' ti he tah Ciim Muithla dawngah Pathen on athai la tuhkaina he ni.

Nikodemu lawngah, "Metila a patawng congah thlaang lawng a thang kopna ai? A manu bung khui la a pabe la kuun kop vetih thang kop thai nawh ai ta!" a tina.

Jesu lawng a tengah: "Awltak ka van thui, a u khaw tui on Muithla ah a thang nawh atah Pathen ram khuiah kuun thai manawh. "Na thang kop hamla awm," ka ti dawngah na ngaai hang sak hamla awm nawh. Khawthlii lawng a ngaihna ben la thlii praap. Khawthlii awl tah na zaak de, me kalawng a law tih mela a ceh tite na ming monih. Muithla ah aka thang thlaangthli tah te tila ni a awm u," a tina.

Nikodema lawng, "Te atah he he metila a awmna ai?" a tina.

Jesu lawng: "Nang he Israelthli khuiah cangpuikung aka tyng kor la na awm de, he angthli he khaw na zaming nawh aw? Awltak kavan thui: m'ming thaihuthli ni n'thui u tih ng'huh thaihu te m'pai pui u, tede kaimi kah paipuina he na dou thai u nawh tong tong hyn. Diklai thaihu kawng kavan thui vengah pateng khaw na zaming u nawh pai ah metila vaan thaihu kawng te na tangna u paai ai? Vaan kalawng aka rum thuk -Thlanghing Capa – nawh atah a u khaw vaan la cet thlan hyn," a tina.

Te congah, thinglam taai dawngah amah taai la a awm hamkoi te opsoh la a thui pe: "Mousi lawng ramhym huuhaangah ruul a taai angla, amah te aka tangna thlaang boih lawng dungzaan hingna a khyh thaina hamla, Thlanghing Capa khaw taai la awm van ai.

"Pathen lawng diklai a lungna tangkiik dawngah a Capa khyhdyyn te a peek, ahih te aka tangna thlaang boih tah haataa pawcii u nawh vetih dungzaan hingna te a huh u ai. Diklai dawksak hamla Pathen lawng a Capa te van tuih nawh, ahih rang on diklai thlawn hamla ni avan tuih. A u khaw ahih aka tangna thlaang boih tah dawksak la awm nawh, tede a u khaw aka tangna nawh thlaang tah Pathen Capa khyhdyyn khat te a tangna nawh dawngah dawksak la awm pon.

He thaihu he aka zoica ni: Diklai dawngah angna te law pon, tede thlaangthli lawng athee thaihu te a sai u dawngah angna lak ah ziinna te a ngaih bet u. A u khaw thaihu thee aka sai lawng tah thaihu theen te a thii-na, a thaihu sai theen nawhthli tyng hau ai, a ti dawngah angna khui ah kuun hamla ngaih u nawh. Tede a u khaw awltak on aka hing thlaang lawngtah angna khuiah va law, a thaihu saina te Pathen rang on ni a sai tite boih tyng koor (Johan 3:1-21).

Muithla on aka Awm Celtuihthli lawng He awl Dawngah Angna A Tyngsak u.
Paul lawng Pathen a thangtheensak tih:

"Mami Pa Pathen on Bawipa Jesu Kri teng kah reenna awm hawn seh. Mami Bawipa Jesu Kri kah Pa Pathen tengah kohna awm hawn seh, vaan dawngah mami te amah lawng zoutheenna m'peek tih Kri dawngah Muithla ben zoutheenna soprep te m'peek pon. Aka ciim caawtbauh kap myhla a haai ah awm hamla diklai syn thlan veng kalawng mami te n'tyk pon. Lungna on amah lawng mami he a ca la cuun hamla Jesu Kri dawngah opsoh la ng'hoop pon, amah kah awmngaihna on kawngaihna angla – a bawilen reenna kohna on, Amah lawng a lungna thlaang dawngah mami te a zoo la m'peek pon. Amah dawngah a thi rang on thlawnna te nghuh u, thawlh khawdawp ngaaina, aka dung tangkiik Pathen kah reenna angla mami saw ah cuihna on zakmingna te haih myh la m'vui thil. Amah kah aka theen awmngaihna, Kri dawngah a kamthlahna a awm pon angla, amah kah ahyp kawngaihna te mami tengah a tyngsak pon. Aty a khok vengah vaan on diklai dawng kah thaihu boih boih kah lu la aka awm Kri hui ah khyh pe kang hamla a kawngaihna awm pon.

Amah dawngah mami khaw tyk la ng'awm u, amah kah ngaihna angla thaihu boih aka pokkung lawng a kamthlahna angla ng'hoop opsoh pon, a bawilenna aka kohkung la ng'awmna u thai hamla mami tah Kri dawngah ngaiyypna aka khyh cyk la ng'awm u. Nangmi khaw awltak nangmi thlawnna awlthang theen te na zaak u vengah Kri dawngah na thuum u van pon. Na tangna u pon dawngah nangmi pum dawngah nokna Ciim Muithla awlkhyhna te awm pon. Pathen kola aka awm amah kah bawilenna koh hamla aka awmthli kah thlawnna a pha thlan hil mami kah rou pang ham dawngah ahih te hawlh la awm (Efesa 1:2-14).

"Pathen Casak" thlaang dawngah Celtuih Johan lawng he tila a thui:

Jesu tah Pathen lawng a sak Kri ni tila aka tangna thlaang boih on Pa aka lungna thlaang boih lawngtah a ca khaw a lungna. Pathen cathli lungna tite mingna tah heni: Pathen n'lungna tih a awlpeekthli m'vai heni. Pathen lungna tah: a awlpeekthli ngaai heni. A awlpeekthli he a rih thlang aih monih, Pathen lawng a cuun thlaangthli boih lawngtah he diklai he a taa. Diklai n'taa tih ng'hepna tah mami kah ongna heni. A u lawng diklai he a taa? Jesu tah Pathen Capa ni tila aka tangna thlaangthli byng lawng ni a taa thai (1Johan 1:1-5).

Pathen lawng Jesu Kawng a thuina dawngah Johan lawng he tila a thui bal:

Thlanghing kah ming puina pateng khaw mami lawng n'dou u atah, Pathen kah mingpuina tare tah bou ngaai, metitiah amah capa m'peekna te Pathen kah mingpuina la awm. U khaw Pathen capa aka tangna thlaang tah amah kaw khuiah mingna te a khyh. U khaw Pathen aka tangna nawh thlaang tah amah Capa a peekna dawngah Pathen kah mingpuina te a tangna nawh dawngah amah te hom aka thui la a sai. Mingpuina tah heni: Pathen lawng dungzaan hingna te m'peek pon, tekah hingna tetah amah Capa dawngah awm. U khaw Capa aka khyh lawngtah hingna te a khyh; Pathen Capa aka khyh nawh lawngtah hingna te khyh nawh. Dungzaan hingna ka khyh tite na ming thaina u hamla Pathen Capa ming aka tangna nangmi tengah he thaihuthli he kavan thut (1Johan 1:9-13) tila a thui.

Piter lawng "aka pawci thai nawh" thaihu pahih avan thui:

(1) Kri kah thisen. "Metitiah nangmi tah na pahaamthli teng kalawng nangmi tengah peek patong la aka awm ahawng ahii hingna dawng kalawng aka pawci thai sui ngun on tlang la na awm u nawh tih caawtbauh aka kap nawh tuuca, Kri thisen phu tlou on ni tlang la na awm tite na ming u pon. Amah te tah diklai syn la a awm thlan vengah tyk la awm pon de, mami hamla hekah hukhyng ty veng heah phousak la awm. Ahih rang on dykna kalawng ahih a thawh tih thangpawmna aka pekung Pathen te na ong u, te dawngah nangmi kah ongna on ngaiyypna tah Pathen dawngah ni a awm," (1Piter 1:18-21) tila a thui.

(2) Pathen Awl. "Metitiah nangmi tah na thang kop u pon, aka pawci thai amu dawng kalawng ah nawh tih aka pawci thai nawh dawng kalawng ni, aka hing on aka cak Pathen awl dawng kalawng ni na thang kop u pon. Metitiah 'thlaang boih he ram angla ni a awm, a bawilenna khaw ram kah apaai angla ni a awm; ram tah reu tih apaai khaw zai. Tede Bawipa awl tah zozah la cak. He awl heni nangmi tengah phawng la aka awm,' (1Piter 1:23-25).

Zaan Veng Thlangbol kah Ongna

Thangkop nawh atah thangthai he n'tu kai? A thai la thangna hetah Pathen kah kawpok rai bibi la awm. Pathen awl lawngah a thai la thangna he 'dykna khui kalawng thawhna,' nawh atah, 'athai la sai panna,' nawh atah 'dykna kalawng hingsak kopna,' tila a thui. Te dawngah thang kopna (regeneration) he thlanghing kah saithaina dau kah thaihu ni. Thlanghing kah pokna dau ah Pathen lawng kawpok rai thaihu a saina la awm. Athai la thangkopna he Pathen lawng diklai a syn cyk vengkah saithaina on thlangdyk thawhkopna lak ah heem tlo nawh. Te dawngah he tila Pathen lawng kawpokrai la a thinkaw khuiah bi aka bi pe thlaangthli tah thlauh tlaih ouhla, thlaawng myh la thangthai u. A thawlh zut u tih Awlthang theen awl te a tangna u.

Ong thlaangthli lawng hing khui vengah thangthaina he metila a lawna ti te ming heet u nawh hyn de, Pathen reenna rang on Pathen te a ypna u tih thlawnkung te atang tang la lungbui on a lungna u (Canons of Dort, Articles 12,13).

Ongna aka song he n'tu kai? Lamha cyk ah, ongna aka song tah Pathen Awl dawng kalawng tawng u. Pathen Awl lawng Baibul dawngah a phawngthli boih he song tila tangna dawng kalawng tawng u. A pabena atah, Kri rang on a reenna dawngah ka thawlhnathli boih khawdawp ngaai la awm pon, tite adung thlang la tangna heni. Ciim Muithla lawngah, kai onah aka tangna thlaangthli boih tengah, thawlh khawdawp ngaai la awm pon, Pathen on dungzaan ka rop ahih pon, thlawnna te m'peek pon, tila mingsakna te a van khyh, (Heidelberg Catechism, D/T 21).

Awlpui Cangham Koi

Juda bawkna benah maawtkung la aka awm, Jesu doot hamla aka law Nikodemu tah Pathen kah lawngpui te a ming nawh dawngah bro nawh la a kawpok bot. A zakming thai nawh dawngah Jesu awl te dou hamla a thaana. Zaan vengah tawngha Isaiah lawng ana thut sut awl te a ming ham awm de ta. Isaiah lawngah, Pathen kah pokna tah mami kah pokna lak ah bro nawh la saang tila ana thui pon. Pathen te olh lak ah thlangcuih lawngtah Pathen lawng a thui awl te ongna on a dou. Tawngha Isaiah lawng he tila ana thut:
  • Huh hamla a awm vengah he Bawipa tah tlap u lang; a zooi vengah khy u lah.Thlangthee lawng a moibo tong pon selang, awmtlol thlaang lawng a poknathli tong pon seh. Bawipa benla mel pon seh, te atah ahih te a reen ai. Mami Pathen lawng ahih te zahawh thlang la khawdawp a ngaai ai. Ka pokna he nang kah pokna nawh tih na moibo khaw kai kah moibo awh ni, tila Bawipa lawng a phawng. Vaan ke diklai lak ah a saang ngaai angla, kai kah moibo tah nangkah moibo lak ah saang ngaai tih ka pokna khaw nang kah pokna lakah saang ngaai. Vaan dawng kalawng khawtlan on rawsawng a tlan thuk vengah, Taawi-anthli a keesak tih a thluurtaawisak, a timu aka hehkung hamla a thaih thaih tih buh aka ca thlaang hamla buh awmsak myhla, diklai syyp myhla a mel hang kop nawh angla, ka kaa dawng kalawng aka suntla awl khaw awm; ahawng ahii la va mel kop manawh, ka kawngaih te a cong vetih ka kamthalhna dang hamla ka tuih-na te a thaitaksak ai (Isaiah 55:6-11).

Jesu lawng Nikodemu te a dou angla amah aka tlapthli te tahe ahkhaw a dou zozah. Tede kawthee hamla aka awm tah Nikodemu lawng Jesu awl te ahu la pok hamla a kadaawk. Ciim Muithla rang on thut la aka awm Hebrai cabu lawng atah, Judathli lawng Jesu te a hang tlaih nawh hamla ngaithyynna awl a thui pe. Tede Juda thlaang zahawh lawngtah tekah ngaithyynna awl te tula sak u nawh tong tong hyn. Tekah ngaithyynna awl te mami hamla khaw awm van, "Tihin ah a awl na zaak u vengah na thinkaw niingsak tlaih u bol.' Nikodemu lawng a zooi cala he tila mah thangthui mai kawinih a hingna thawleng u sui de ta.

  • "Ka thinkaw khuiah, ka thinkaw khuiah, Ka thinkaw khuiah law lah, Bawipa Jesu! Tihin ah law langtah, law langtah awm lah, Ka thinkaw khuiah law lah, Bawipa Jesu!" tila.

Aka thangthai thlaangthli tah Pathen Awl a zaak tih Jesu te a Thlawnkung on Bawipa la aka douthli, hingna thai on aka hing thlaangthli la awm u. Tethli khuiah Ciim Muithla te awm. A thinkaw lang u tih, a thii-na te a lungna u, thaihu thee a sai nookthli te a ceh taak u. He nawh aw Jesu lawngah, "Na thang kop hamla awm," a ti laawt.