javascript:void(0)

Subscribe

Post Feed (RSS)

Powered By

Skin Design:
Free Blogger Skins

Powered by Blogger

Wednesday, January 16, 2008

Calung Betna A Lawng A Im

Calung Betna A Lawng A Im

Rev. Chan Thleng

Me kalawng cathutna a law tih metila a thut u, tite thui hamla tlaih nawh tih ca thut vengah awllung metila ng'hoop tlaangna ai, ti teni thui hamla ka kamthlah. Sadau thlaangthli lawng ca a thut u vengah awllung boih a hoop a tlaang tih ca a thut. Te dawngah awllung khat rip lawng thui ngaihna rip a khyh. Te ang awllung hooptlangna te grammar ti u. Mah ca thut vengah khaw awllung hooptlaangna a awm nawh atah awllung kah thuingaihna zakming thai la awm nawh. A thuingaihna atlo la awm thai. Te dawngah adang kah angla hooptlaangna he byh langtah ca na thut vengah awllung asong la hooptlaang lah.
Te congah, awllung asan on atawi thut vengah ngaithyyn hamkoi khaw awm bal. Ngaihna angla awllung he thut thai la awm biit nawh cakhaw a coong thai khuiah a sop la thut hamla awm.

Calung pakhat rip lawng a thuingaihna rip a khyh. Sadau awl la tah Parts of Speech titih awllung boih a hoi a tlaang.
  1. Noun : Noun he thaihu ming boih, thaihu boih, hyn ming boih a thuingaih.
    Thuina maiah – Thlaang, Im, Lou, Tui, thing, Leng Kawi, raw etc.
    Thaihu khat lak ah a zahawh atah: thlaangthli; Imthli; louthli tila n'thut ai. Thlaang thli tila n'thut maikawinih, thlaang on thli tihe atlo tlo la a awm dawngah thuingaihna atlo la awm hau pon. Thlaang on thli te rep a bet u la thut ham awm, thlaangthli, imthli, louthli tila.
    Tek thai la aka awm nawh, tede thaihu angla pokna aka awm awllungthli khaw noun la awm bal. Thuina maiah, thangtheenna, bawilenna, awmngaihna, kawhoona; thangtheen on na awllung te rep a bet u la thut ham awm. Thangtheen na tila n'thut manawh.
    Thaihu khat zyngah hawna awllung on saina (verb) haih n'thut manawh. Thuina maiah, thaihu asai, tila n'thut manawh. A (pronoun) lawng thlaang khat nawh atah thaihu khat a khii, tih sai hetah saina (verb) ni. Te dawngah thaihu a sai tila n'thut ai.
  2. Adjective: Noun (thaihu) aka thuicaih awl he adjective a mingna. Thuina maiah Awlthang he noun la awm tih, me ang awlthang tite aka thuicaih awllung theen he adjective a mingna. Te dawngah, awlthang theen tila n'thut ai; ram awmtheen, thaihu theen, kawpok theen, hetila n'thut ai. Awlthangtheen tila n'thut manawh. Te congah adjective amah byng khaw awm thai. Thuina mai ah, Bawipa tah theen, hai tah ling; tui tah ding, tila n'thut ai.
  3. Verb: Saina awllung. Thuina maiah, Camawthli heng u; Buh ka caak. Lai Peng ca a byh. Hekah heng, caak, byh awllungthli he saina, verb a mingna. Na hilh hau ai, Buh kacaak; Lai Peng ca abyh, tila hau na thut ai. Ka, a he tah (pronoun) la awm tih caak, byh he saina verb la awm. Haih rep na thut nawh my.
  4. Adverb: Verb saina awllung aka thuicaih awllung he adverb tila a khy u. Thing tlim rup. Khaw thlii khyngdeng; Ba Hou va pai prak. He kah awllung rup, khyngdeng, prak he adverb a mingna. Metila a sai tite a tyngsak. Adverb he verb awllung a hu benah, nawh atah a haai benah aw awm thai. Thuina maiah, Thing tlim rup (or) Thing rup tlim, a thuingaihna khat boih ni. Na zawngna angla na hawna thai.
    Mah awl la saina verb ni aka awm, passive verb awm nawh. Thuina maiah, 'Thlawn la na awm pon; Sai la awm pon; Hoih la awm pon,' he awl he sadauthli awlhawna passive verb ni. Tede mah awl la ng'hawna u van pon. Theen van mai.
Atlo awllung betna awm hyn de, hezoh mai deseh. Matu Holy Baibul dawngkah awl hawna he a saw kah awllung bet angla thut la awm tih na tee vengah na zakming thai ai.

Te congah awl zaai on awl loo thut he a ngo bal. A heem a saang khaw thut ham awm de, rai tih n'thut thai nawh. Tede a zaai on a loo hetah n'thut thai. Thuina maiah, 'Buh ka cak, n'ti nawh tih, Buh ka caak, ni n'ti. Pathen renna, n'ti nawh tih, Pathen reenna, ni n'ti. Te dawngah mah ca na thut vengah ngaithyyn a ngo. Bawipa tah theen, Bawipa tah theen, tila n'thui ham te Bawipa tah then, Bawipa tah then, n'ti kawinih song tlaih nawh pon. Then titah, raipaai then, hula lawng raipaai a then, tila ni a thuingaihna vik a awm pon.
Mah awl ah 'hla' awllung awm nawh. Hlaanghli n'ti kawinih mah awl nawh ni. Mah awl la tah na lai te na huui benla na naw vel pongsak langtah thui lah, thlaangthli tila ni na thui ai.

Mah ca na thut thai bet pon ai, tila ka ngaiyyp.

----- 000 -----